10 Δεκεμβρίου 1813. Η πρώτη επαφή μας με τους πειρατές έγινε με την εμφάνιση μερικών ανδρών στην ακτή το άλλο πρωί .Κατ’ αρχήν είδαμε δύο να κρατούν στα χέρια τους μερικά ψάρια και να μας καλούν να στείλουμε βάρκα στη ξηρά .Μετά εμφανίσθηκαν τρεις άλλοι που φαινόταν ότι είχαν κρυφτεί μέσα στους θάμνους της ακτής .Έμειναν λίγα λεπτά και μετά τους χάσαμε από τα μάτια μας .Την επόμενη μέρα η καταιγίδα συνεχιζόταν με μικρότερη ένταση .Στις δέκα το πρωί ριψοκινδυνέψαμε την αποβίβαση στη ξηρά με τη βάρκα του πληρώματος λαμβάνοντας όμως προφυλάξεις για κάθε ενδεχόμενο .Οι προφυλάξεις όμως δεν ήταν αναγκαίες γιατί συναντήσαμε μόνο δύο βοσκούς , που από το ντύσιμο τους και την εμφάνιση τους φαινόντουσαν σαν άγριοι .Έδειξαν όμως να ευχαριστήθηκαν που μας είδαν και μας πρόσφεραν γάλα σε ένα μεγάλο ξύλινο δοχείο σε αντάλλαγμα για το ψωμί που τους δώσαμε .Μιλούσαν μια παράξενη διάλεκτο της ρωμέικης γλώσσας .Μας είπαν ότι η ζωή τους περνούσε μονότονα ανάμεσα στα νησιά του συμπλέγματος με τη φροντίδα των προβάτων και των κατοικιών τους .Είχαν έλθει στο Σαρακηνό λίγες μέρες πριν, ζούσαν δε και σε άλλα νησιά κατά καιρούς μέσα σε σπηλιές ή σε καλύβες φτιαγμένες από πέτρα και ξύλα . Μας πληροφόρησαν ότι υπήρχαν εδώ πειρατές λίγες εβδομάδες πριν ,αλλά τώρα μάλλον βρισκόταν στη Σκόπελο .Για τους ανθρώπους που είχαμε δει στη ξηρά δύο μέρες πριν δεν ήξεραν τίποτα.
Το νησί Σαρακηνό ,που οι ναυτικοί μας καλούν Spalmador ,είναι ένας στενόμακρος βράχος με κατεύθυνση από ανατολάς προς δυσμάς .Το μήκος του είναι 8 μίλια και το πλάτος του περίπου 2 .Το λιμάνι που βρίσκεται στο βόρειο μέρος του νησιού είναι ένας βαθύς κλειστός όρμος που προφυλάσσεται από βράχια και προς βόρεια από το Χιλιοδρόμι .Κοντά στη ξηρά έχει βάθος 10, 15 και 20 οργιές .Μεταξύ των δύο νησιών το βάθος είναι 20 έως 50 οργιές .Ο βράχος είναι ασβεστολιθικός έχοντας όψη κρυσταλλικού μαρμάρου χωρίς ίχνη από οργανικά υπολείμματα .Το υψηλότερο σημείο του νησιού είναι περίπου 600 πόδια .Αν και το περίγραμμα του είναι αρκετά βαθύ , η επιφάνεια του είναι πολύ ανώμαλη και καλύπτεται με βράχια , μεταξύ των οποίων φύονται σε μεγάλη αφθονία κουμαριές και άλλα είδη θάμνων . Ο καρπός της κουμαριάς ήταν αυτή την εποχή σε πλήρη ωρίμανση .Μεταφέραμε στο πλοίο μεγάλη ποσότητα από αυτό το φρούτο , το οποίο τρωγόμενο με κατσικίσιο γάλα και ζάχαρη αποτελεί ένα εξαιρετικό επιδόρπιο .Ήταν μεγάλη ευχαρίστηση για εμάς ,επειδή οι μικρές προμήθειες φρέσκων τροφίμων που είχαμε κάνει στη Θεσσαλονίκη είχαν εξαντληθεί .
Άλλη μια μέρα αναμονής μου επέτρεψε να ακολουθήσω το πλήρωμα σε μια εκδρομή με τη βάρκα στο δυτικό άκρο του νησιού Χιλιοδρόμι όπου ,καθώς μάθαμε από τους βοσκούς ,υπήρχε ένα μικρό χωριό .Δύο ή τρεις Έλληνες ναυτικοί ήταν μαζί μου στη βάρκα , ο ένας από τους οποίους καταγόταν από το Μυστρά .Αφού διανύσαμε 6 ή 8 μίλια μεταξύ των 2 νησιών αποβιβαστήκαμε στο νότιο μέρος του νησιού και ακολουθήσαμε ένα μονοπάτι 2 μιλίων που έβγαζε στο χωριό .Αυτό το νησί έχει 20 μίλια μήκος αλλά είναι πολύ στενό .Είναι πιο ψηλό από το Σαρακηνό .Το έδαφος του έχει μεγάλη ποικιλία και καλύπτεται από ωραία δάση και θάμνους .
Ένα μεγάλο μέρος από το πέτρωμά του είναι άσπρο ή κίτρινο μάρμαρο .Σε πολλά μέρη της παραλίας είδα πολλά ασβεστολιθικά στρώματα πάνω από το βράχο , μέσα στα οποία υπήρχαν απολιθωμένα όστρακα .Στην ακρογιαλιά βρήκα πολλά σφουγγάρια καθώς και τι φυτό scilia maritima σε μεγάλη αφθονία όπως και στο Σαρακηνό .
Το χωριό βρίσκεται σε ένα λόφο στη δυτική πλευρά του νησιού .Αποτελείται από 150 σπίτια , πολλά από τα οποία είναι ακατοίκητα .Οι κάτοικοι εγκαταλείπουν το νησί μετά από όσα δεινά έχουν υποφέρει από τους πειρατές .Τρέφονται κυρίως με ψάρια και με το γάλα και με το κρέας των κατσικιών .Σε δύο ή τρεις τοποθεσίες παρατήρησα καλλιεργημένα χωράφια ,στα οποία οι άνθρωποι αυτή την εποχή ασχολούνται με το όργωμα .Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται βόδια όπως και στην ηπειρωτική Ελλάδα .Επισκέφθηκα μόνος μερικούς από τους ανθρώπους αυτούς που έδειξαν έκπληξη βλέποντας ένα ξένο με φράγκικη ενδυμασία στο απομονωμένο νησί τους .Μου μίλησαν με ευγενικό τρόπο και με ρώτησαν με ευκολία αν είχα ταμπάκο .Αυτή τους την επιθυμία δε μπορούσα να την ικανοποιήσω .Από τότε που επέστρεψα στην Αγγλία άκουσα ότι συνέβη κάτι θλιβερό στις ακτές του νησιού Χιλιοδρόμι, από κάποια παρεξήγηση μεταξύ του καπετάνιου ενός αγγλικού πλοίου και των ντόπιων .Λένε ότι αρκετοί από το πλήρωμα του πλοίου φονεύθηκαν σε μια συμπλοκή .
Προτού εγκαταλείψουμε το νησί ανέβηκα σε ένα ύψωμα από όπου φαινόταν η βόρεια ακτή .Από το σημείο αυτό είχα μια εξαιρετική θέα της ανατολικής πλευράς της Εύβοιας και της αλυσίδας των βουνών που φαινόταν να σχηματίζουν το κεντρικό μέρος του νησιού .Στα υψηλότερα σημεία των βουνών είχε πιάσει χιόνι .Αρκετά νησιά του Αρχιπελάγους φαίνονταν από εδώ .Το Σαρακηνό με τους Αδελφούς και πολλά άλλα νησάκια που το περιβάλλουν αυτό βρίσκονταν μπροστά μου .Η Σκόπελος κείται σε μικρή απόσταση στα δυτικά .Το μικρό νησί Σκάντζερο φαινόταν στα νότια .Πίσω από αυτό οι κορυφές της Σκύρου ήταν εμφανείς …Πίσω από το Σαρακηνό η θάλασσα είναι ανοιχτή προς την κατεύθυνση της Λέσβου, αλλά η απόσταση είναι τόσο μεγάλη ώστε είναι αδύνατο να αντικρύσουμε τις ακτές της .
Υπάρχει κάποια δυσκολία σχετικά με την αρχαία γεωγραφία αυτών των νησιών και δεν έχει καθοριστεί με ακρίβεια ποια νησιά έφεραν τα ονόματα Πεπάρηθος ,Ίκος και Αλόννησος που αναφέρουν πολλοί αρχαίοι συγγραφείς .Εάν υποθέσουμε ότι η Σκόπελος ήταν η αρχαία Πεπάρηθος θα έπρεπε τα ονόματα Ίκος και Αλόννησος να αποδοθούν στο Χιλιοδρόμι και το Σαρακηνό .Αλλά αυτή η υπόθεση είναι πολύ αμφίβολη .
Κατά την επιστροφή μου στο πλοίο τη νύχτα βρήκα ένα βοσκό να με περιμένει μαζί με το γιο του , ένα νεαρό αγόρι που υπέφερε από χρόνια πάθηση των ματιών ,για την οποία ο πατέρας του ήθελε να ζητήσει τη συμβουλή μου .Μπήκε μέσα στην καμπίνα μου και περιεργαζόταν με περιέργεια ότι έβλεπε γελώντας αδέξια ,πράγμα που χαρακτηρίζει τη χωριάτικη άγνοια .Ποτέ ο πατέρας και ο γιός δεν είχαν δει ρολόι και αυτό τους προκάλεσε μεγάλη περιέργεια και θαυμασμό .